Ik ben tegen huiswerk ….
Huiswerk. Ik haatte het. Ik kon in de tijd die het kostte geen fikkie stoken in de Spaanse Polder, ik kon niet naar de stad met vrienden en ik kon geen echt goed boek lezen. Want ik had huiswerk. En daar ging kostbare tijd mee verloren ……
Mijn ouders konden me niet helpen. Mijn vrienden waren zoveel slimmer en sneller en wilden me niet helpen. Mijn kansen waren niet echt gelijk. Ik moest het hebben van hard werken. En dus zat ik alleen met die berg wiskundeopgaven, Engelse woorden en topodingen. Plannen en “leren leren” was mij nooit bijgebracht. Ik rotzooide maar wat aan.
In een eerdere column (1) gaf ik al aan geen voorstander van huiswerk op de basisschool te zijn.
Ik trok de volgende conclusie: “….. Persoonlijk vind ik huiswerk ook nog eens verplaatst schoolwerk. Schoolwerk gebeurt op school. Als je wel huiswerk geeft heb je de taak ervoor te zorgen dat het nuttig en dat de kinderen altijd weten wat het doel is. Er moet altijd feedback op volgen. Het doel “voorbereiden op het voortgezet onderwijs” is wat mij betreft te dun.”
Op 14 september 2019 plaatst Tom Bennet (2), de oprichter van ResearchEd een tweet over huiswerk. (3). De aanhef prikkelt al: “Launching a War on Pointless Homework”
Daaronder staan negen zaken die je je af moet vragen alvorens huiswerk te geven aan kinderen.
1. What is this trying to achieve? - (Wat wil je ermee bereiken?)
Huiswerk wordt vaak uit een soort gewoonte meegegeven. Vaak bij de deur bij het naar huis gaan. Zonder al te veel uitleg. Het kan geen kwaad om je dan af te vragen welk doel je hebt met huiswerk en, nog belangrijker, of de kinderen dat doel ook weten.
2. Is this just an arts & crafts task? - (Is het niet meer dan een knutselopdracht?)
Vaak krijgen de kinderen een dergelijke taak als opdracht. Huiswerk voor de leuk. Zelfs dit is voor sommige kinderen helemaal niet “leuk”. En natuurlijk is de opdracht “Maak een collage met foto’s over Spanje” niet echt een leerzame verwerking van het geleerde.
3. Will they learn anything? - (Leren de kinderen ervan?)
Kinderen iets willen leren in een niet controleerbare en niet beïnvloedbare situatie als de thuissituatie is natuurlijk vreemd. En teleurgesteld zijn dat ze weinig leren is zowaar nog vreemder. Is er trouwens überhaupt een routine om het geleerde te checken?
4. Is that learning directly connected to the curriculum or subject? - (Is er een direct verband met curriculum en de gegeven lessen?)
Vaak bestaat huiswerk uit enkele copietjes die nagenoeg niets met de lessen die aan bod zijn geweest te maken hebben. Ze komen voor kinderen uit de lucht vallen.
5. Is this useful practise? - (Is het zinvol?)
Ga de opdrachten eens langs die je mee geeft met de kinderen. Bekijk ze eens door de “zinvollige bril”. Valt tegen he? De opdrachten zijn of veel te makkelijk of veel te moeilijk. Ze hebben weinig met de aangeboden stof te maken.
6. Is this worth taking the time away from family time? - (Heeft het genoeg waarde om tijd van andere zaken af te snoepen. Tijd met familie of tijd om buiten te spelen?)
We klagen allemaal over het feit dat kinderen te weinig buiten spelen en dat ze sociaal een beetje afstompen door alle schermtijd die ze doorbrengen. En dus geven we ze huiswerk waarbij ze zaken op internet moeten opzoeken. Gun ze en geef ze de tijd voor andere dingen.
7. Am I setting this purely to meet a homework timetable, or satisfy a bureaucratic need? - (Geef je het mee omdat het moet vanuit een administratieve dwang?)
Sommige scholen een soort van huiswerkschema: groep 6 krijgt een keer per week een rekenwerkblad, groep 7 twee keer per week een reken- en een taalvel, enz ….. Dan ontstaat het moment dat je op het laatste moment www.sommenmaker.nlopstart en snel een werkblad in elkaar draait omdat de huiswerkafspraakplicht roept. De kwaliteit telt niet, maar de kwantiteit.
8. Will I mark it in a meaningful way, or simply congratulate the presentation or attractiveness of it? - (Krijgen de kinderen geode feedback?)
Wat doe je als je het huiswerk hebt gekregen? Hebben de kinderen van tevoren gehoord wat de criteria zijn? En wat doe je als die criteria niet gehaald worden?
9. Do I care if it’s done? - (Vind ik het belangrijk dat het gemaakt wordt?)
Ik steek de hand in eigen boezem. Soms gaf ik huiswerk en deed er niks mee. Ik tekende aan in mijn Excelletje of het was ingeleverd op vrijdag en soms belandde het in het grijze archief. Te druk, te veel andere zaken, moe …… Ik weet nu dat je beter geen huiswerk mee kunt geven dan dit. Kinderen voelden het blijkbaar aan want ze vroegen er nooit naar. We speelden allemaal mee in het toneelstuk van het verplichte nummer.
Vraag je vooraf af of aan al (!) deze zaken is voldaan. Bij een enkele “nee” kun je het huiswerk beter niet geven.
Ik heb zelf nog enkele aanvullingen.
10.Hebben alle kinderen evenveel gelegenheid om het huiswerk te maken?
Kansengelijkheid. We hebben het allemaal hoog in het vaandel. Maar op hetzelfde moment geven we huiswerk mee aan kinderen die geen eigen kamer hebben. We geven huiswerk mee aan kinderen die in een zeer onrustige thuissituatie leven. Dit zijn kinderen die kansen missen. En wij creëren met ons huiswerk een situatie waarin ze met hun neus op de feiten worden gedrukt. Ze raffelen het af of leveren het niet in. Ze hebben minder kansen maar zijn niet dom. Ze weten best waarom het niet is gelukt.
11.Is je doel alleen om kinderen voor te bereiden op het voortgezet onderwijs?
Je kunt je afvragen of je kinderen op deze manier voorbereidt op het VO. Maar los daarvan is ons curriculum vol genoeg om ook de lasten van het Voortgezet Onderwijs erbij te nemen. Het is onze taak niet.
12.Geef je huiswerk omdat nu eenmaal de afspraak is op jouw school?
13.Is je doel “leren leren” en denk je dat met huiswerk te bewerkstelligen?
Internationale onderzoeken geven aan dat huiswerk weinig effect heeft. John Hattie concludeert “Homework in primary school has an effect of around zero”(4). Als je het al doet zorg er dan voor dat je het gebruikt om bekende stof te doen beklijven.
“Homework has been found to have no effect on the progress of primary school children. To get it right without getting rid of it, children at primary level should be given less projects and more activities that reinforce what they learnt in the lesson that day instead.
Whilst homework does make more of a difference to secondary school children, too much emphasis is placed on it. 5-10 minutes of practising what was taught that day at school has the same effect as 1-2 hours does.” (5)
Huiswerk is voor mij verplaatst schoolwerk. En schoolwerk hoort op school. Laat de kinderen maar lekker fikkie stoken in de Spaanse Polder.
Bertus Meijer
Onderwijsenzo
September 2019
