Posts tonen met het label visie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label visie. Alle posts tonen

zondag 14 juli 2019

039. Gebakken zwammen




Gebakken zwammen .

Kijk eens op de homepage van scholen om een eerste indruk te krijgen van die school. Ouders doen dat ook. De schrik slaat je dan enigszins om het hart. Wat een berg gebakken zwamlucht kom je daar tegen. Als ouders een school voor hun kind kiezen is deze homepage dus het eerste dat ze tegenkomen. 

Ik deel een aantal voorbeelden van wat die ouders lezen. Zonder de naam van de school te noemen. Dat zou soms sneu zijn.

·      “ …… Het betreft relatie, competentie en autonomie en aandacht voor de resultaten.”

·      Kinderen leren verantwoordelijk te zijn voor elkaar, hun werk en hun omgeving.

·      De doelstelling is daarbij om de kinderen op te voeden als zelfstandige, verantwoordelijke, creatieve en kritische mensen die het beste uit zichzelf halen.

·      In een rijke, veilige leeromgeving stimuleren wij kinderen samen te leren, werken en spelen

·      Wij willen in die periode de mogelijkheden van de kinderen zoveel mogelijk benutten

·      “Onze missie is om al onze leerlingen, ongeacht culturele achtergrond, religie of sociaal milieu, maximale kansen te geven op een goede toekomst.”

·      Daarbij willen wij tegemoetkomen aan de unieke individuele behoeftes en mogelijkheden van ieder kind in een veilige omgeving.”

·      “ …….concreet invulling te geven aan normen en waarden als verdraagzaamheid, respect voor elkaar, sociaal-maatschappelijk bewustzijn en behulpzaamheid.”

·      “In een fijn leef- en werkklimaat staan prestaties, sociale vaardigheden en individuele begeleiding voorop.”

·      “Kinderen leren verantwoordelijk te zijn voor elkaar, hun werk en hun omgeving.”

·      “De volgende vier pijlers staan centraal binnen ons onderwijs: eigenaarschap, een rijke leeromgeving, talentontwikkeling en het bevorderen van de digitale geletterdheid.”

·      Daarnaast geven wij zaken als respect voor elkaar, naastenliefde en solidariteit een actieve plaats in ons onderwijs.”

·      “Een school waar we het belangrijk vinden dat je mag zijn wie je bent, waar je je grenzen verlegt en je op zoek gaat naar je talenten. Het welbevinden van kinderen staat bij dit alles centraal.”

·      “Vanuit eigenheid vol vertrouwen samen in ontwikkeling.”

·      “Kinderen zijn individuen. Elk kind is uniek.”

·      “Het kind als stralend middelpunt.”

·      “Wij bieden alle ruimte om je te ontwikkelen.”

·      Wij staan voor onderwijs dat het beste uit ieder kind haalt.”

·      “Wij zijn specialisten als het gaat om onderwijs.”

·      We gaan samen met het kind het avontuur aan van groei en persoonlijke ontwikkeling, ondersteunend, uitdagend en in nauwe samenwerking met de ouders, onze partners.”

·      De <naam school> is een fijne, veilige school waar kinderen samen leren, werken en groeien


Ik heb nog nooit zoveel platitudes en open-deurderige gemeenplaatsen op een rijtje gezien. Ik heb gegoogled en kon van iedere school wel zo’n stoplap kopiëren. Ik ben op een zeker moment gestopt. Bij iedere school had ik beet. 
Er zijn dus mensen gaan zitten en die hebben dit bedacht. Bedacht dat deze hoeveel gebakken lucht je doet onderscheiden van andere scholen. Misschien heeft zelfs het hele team er een plasje over mogen doen. Ze hopen zo ouders over de streep te trekken naar hun school. 

Een school bedenkt bijvoorbeeld dat het hun missie is om alle kinderen maximale kansen te geven. Hiermee hopen ze op te vallen tussen andere scholen. Want er zijn dus blijkbaar ook scholen die als missie hebben zo min mogelijk kansen aan kinderen te geven.
Een andere school claimt dat ze het beste uit de kinderen halen. Want er zijn dus blijkbaar scholen die dat liever niet doen.
Als je nu de website van de school hebt bekeken en je gaat daarna de school in; zie je dan terug wat men claimt op de homepage? Ik durf te stellen dat dat of niet zo is of juist op iedere school zo is omdat het geschrevene een clichématige dooddoener is. 

·      Want hoe ziet talentonwikkeling er dan in de praktijk uit?
·      Hoe herken ik dat school bezig is met sociaal-maatschappelijk bewustzijn?
·      Hoe haalt de school het beste uit ieder kind?
·      Hoe herkennen jullie de unieke individuele behoeftes en hoe geven jullie vorm aan het hierop inspelen?
Ik denk als ouders met dit soort vragen op de intake komen er een lichte paniek uitbreekt. Helaas komen ouders daar niet zo vaak mee, dus laat ik het dan maar doen. Start eens de eerste pagina van je schoolwebsite op en lees eens. Heb je antwoord op dieper gaande vragen hierover? Of blijf je ook een beetje in gemeenplaatsen hangen?

Opvallend is ook dat er nagenoeg niet wordt gesproken op de visitekaartjes over een van de belangrijkste taken van scholen; kennisoverdracht. Zo niet de belangrijkste. Zo, er haken nu een aantal lezertjes af om in de gordijnen te klimmen. Kennisoverdracht ….. bah. Ik ben blij dat ik dat heb gehad. Zelf had ik waarschijnlijk geen werk van gemaakt. 
Ik vermoed dat men denkt dat dat saai is en ouders niet zo aanspreekt. Ik zou als ouder het juist wel van belang vinden. Helaas is kennisoverdracht belangrijk vinden een beetje vies en eng tegenwoordig. Zelfontdekkende individualisering op leerpleinen en persoonsvorming vieren hoogtij. Het zal allemaal wel …

Ik heb eerder een column geschreven over unique selling points (wat is er trouwens mis met Nederlands tegenwoordig?) (1) Dit onderscheidend verkoopargument komt op de homepage van de website. 

Zouden er scholen het aandurven het volgende daar neer te zetten:

“Wij geven degelijk les. Geen malle fratsen. We zijn doorgaans een fijne school waar de kinderen veel leren. Want daar zijn we goed in. Soms is dat saai en vaak juist niet. Daar staan we voor en daar mag u ons op aanspreken. En op het eind zijn de kinderen klaar om verder te gaan.”

Dit zal het wel niet redden want niet flitsend, wel saai. Niet kek, wel degelijk. 

Bertus Meijer
Onderwijsenzo
Juli 2019  

Literatuur:



dinsdag 19 februari 2019

017. Vlees noch visie


Vlees noch Visie

“Ga even zitten. Maak het jezelf makkelijk. Ik moet je wat vragen. Wat is de visie van je school?"

Ik kan hem niet reproduceren. Ook niet als ik meer tijd krijg. Terwijl ik zelfs heb mee mogen denken bij de totstandkoming. 

Iedere school heeft zijn visie op papier staan. Dat schijnt te moeten. Vaak is deze visie na enkele ellenlange vergaderingen waarin over elke komma werd gesteggeld vastgesteld. En omdat iedereen zijn plasje eroverheen heeft gedaan hebben we doorgaans een vlees-noch-vis visie. Want iedereen moet zich erin kunnen vinden. 

Ik heb op internet enkele van die visies opgezocht:

-       Wij willen kinderen voorbereiden op een persoonlijke toekomst in een maatschappij die sterk verandert en soms onvoorspelbaar is. Dit vraagt naast kennis en wijsheid,
creativiteit en flexibiliteit.
(En wat doet deze school dan om kinderen om te leren gaan met die maatschappelijke onvoorspelbaarheid? Het staat prominent in de visie dus daar zal wel een plan op gemaakt zijn.)

-       Ieder kind is uniek en heeft zijn eigen talenten en mogelijkheden. Het is de taak van onze school om elk kind volop gelegenheid te geven zich optimaal te ontwikkelen.(Ik ben benieuwd of er een basisschool is waar dit niet het geval is. Ik mag toch hopen van niet.)

-       Op onze school zien we dat ieder kind uniek is. Ieder kind heeft zijn talenten. Daarom denken we in kansen en in oplossingen, óók als uw kind iets extra's nodig heeft. (Ik herhaal: “Ieder kind heeft zijn talenten. Daarom denken wij in kansen en oplossingen.” Ik snap het oorzakelijk verband niet dat wordt uitgedrukt in het woord daarom. Talenten en uniek zijn trouwens de meest gebruikte woorden.)

-       Kinderen op (naam school) houden van uitdagingen, zijn ondernemend en geven niet snel op. Ze zijn betrokken, kennen hun talenten en uitdagingen en laten zien wat ze kunnen. 
Ze zetten de eerste stappen richting een toekomst die creativiteit, flexibiliteit en ondernemerschap vraagt en waarbij ze moeten samenwerken en om kunnen gaan met veranderende omstandigheden.
(Woorden als flexibiliteit, creativiteit, ondernemerschap en uitdagingen komen in de meeste visies ook wel terug. Nietszeggende modewoorden.)

-      In het leren zijn wij gericht op de relatie (de relatie die het kind heeft met de leerkrachten en andere kinderen), autonomie (het kind is eigenaar van zijn eigen leren) en competentie (het kind heeft in de basis vertrouwen in zichzelf). De kinderen hebben plezier in het leren, mede door de inzet van coöperatieve werkvormen.  Op deze manier kunnen de kinderen groeien en zichzelf ontwikkelen, zowel cognitief als sociaal-emotioneel, met hun eigen mogelijkheden en talenten. Ons onderwijs is erop gericht dat wij uit de kinderen halen wat er in zit, zodat het kind kan uitstromen naar het niveau op het voortgezet onderwijs dat het beste bij het kind past(Volgende reeks modewoorden: relatie, autonomie, competentie, “eruit halen wat er in zit”)


Bla-die-bla-die-bla-die-bla …. Ik herhaal dat ik deze visies heb gevonden op websites en in schoolgidsen. Zelden zoveel open deuren ingetrapt zien worden.  Als elk kind uniek is kun je dat niet over de visies die de basis zijn van het onderwijs aan die kinderen alvast niet zeggen.

Wat is dat eigenlijk? Een visie.
“Een visie is een algemene voorstelling van de toekomst van een organisatie. Het geeft aan waarvoor de mensen uit de organisatie gaan, wat hun toekomstdroom is. Omdat een visie over zaken gaat die in een verre toekomst eventueel kunnen plaatsvinden wordt een visie soms bijgesteld.”

In je visie verwoord je dus de koers die je onderwijsschip gaat varen. Het is van belang dat je de tijd neemt om hem te formuleren en te implementeren. 
Dat eerste is, hoewel krakkemikkig, wel gebeurd. Maar hoe zit het met de implementatie? Vraag 100 collega’s naar de visie en missie van hun school en de meesten zullen het antwoord schuldig blijven of met gemeenplaatsen komen. De implementatie hapert.
Staan de visie en de missie bijvoorbeeld centraal tijdens sollicitatiegesprekken en wellicht zelfs met intakegesprekken met ouders? Is hij makkelijk te vinden op de website van de school?
Komt het geregeld terug op vergaderingen en worden nieuwe ontwikkelingen, methodes en werkwijzen altijd naast de visie gelegd?

Waarom sneuvelt een visie al snel?
Op de site van iconact (2) staan enkele oorzaken:

·     Gebrek aan voorbeeldgedrag in het management
·     Snelle wisselingen in het management en team
·     Visie wordt niet goed gecommuniceerd
·     Visie wordt niet consequent doorgevoerd
·     Visie is niet goed uitgebalanceerd
Ik denk dat we allemaal wel een of meer van deze oorzaken herkennen.

Ook stellen ze:
“Vaak zijn visies niet voldoende onderscheidend, niet geloofwaardig en niet inspirerend genoeg voor medewerkers.”
“…. er wordt bijna geen antwoord gegeven op de vraag: Waarom bestaan wij? Het antwoord op die vraag bepaalt hoe inspirerend een visie is.”

In een visie onderscheid je je van andere scholen. Dat blijkt niet uit de visies hierboven. Vervolgvraag is of je je echt moet onderscheiden van anderen. Mijn ervaring is dat onder de laag van mooie woorden en gelikte concepten de basis van iedere school hetzelfde is. Scholen verschillen minder van elkaar dan we willen geloven. Ik zou bijna zeggen: gelukkig maar. Geef maar gewoon les ……. Dat is voldoende en dat is onze primaire taak. 

Ik stel derhalve als visie voor:
“Op onze school bereiden we kinderen voor op de dingen die gaan komen. Dat is soms leuk en soms saai. Dat is soms uitdagend en soms een hele klus. Maar we zijn een veilige plek. En op het eind …. Ben je klaar om verder te gaan.”

Geen babbelpraatjes. Gewoon …. Waar het om gaat. Zonder malle modewoorden en marketingfratsen. Die kennen we intussen wel. Alle toeters en bellen zijn prima. Ze doen maar. Maar maak het alsjeblieft geen onderdeel van je visie. 
En als we dan dat verplichte nummer hebben gehad gaan we weer gewoon lesgeven. Daar maken we dan onze missie van. Twee vliegen in een klap. 

Bertus Meijer 
Onderwijsenzo
Februari 2019